Beogradska tvrđava

Nalazi se na grebenu iznad ušća Save u Dunav, strateški važnoj poziciji poslednjeg uzvišenja na Balkanskom poluostrvu koje kontroliše prilaz Panonskoj niziji i plovidbu rekama. Zbog svog pograničnog položaja tokom istorije mnogo puta je rušena, ponovo građena i dograđivana, tako da su danas jedva vidljivi tragovi najstarijih delova tvrđave izgrađenih krajem 1. veka nove ere za potrebe IV legije rimskog carstva - "Flavia Felix". Današnji oblik zidina formiran je krajem 18. veka, s tim što je najveći deo građevina i zgrada koje su postojale u okviru tvrđave srušen u raznim ratovima. Kompleks Beogradske tvrđave čine Gornji grad, Donji (ili Vodeni) grad i park Kalemegdan.

Gornji grad je srce tvrđave, poslednja odbrana Beograda i mesto gde su živeli zapovednici grada. U doba Rimskog carstva imao je pravougaoni oblik, u toku srednjeg veka njegova se površina značajno proširuje ali su zidovi i dalje paralelni, sa brojnim kulama za strelce. Zbog pojave i razvoja artiljerije, Gornji grad se proširuje i utvrđuje novim sistemom zidova sa trouglastim ravelinima i bastionima. U Gornjem Gradu se nalaze: Spomenik Pobednik, Veliki ili Rimski bunar, Česma Mehmed paše Sokolovića, Spoljna Stambol kapija, Veliki ravelin, Zgrada straže na Velikom ravelinu, Karađorđeva kapija, Unutrašnja Stambol kapija, Vojni muzej, Sahat kula, Sahat kapija, Barokna kapija, Grob Damad Ali-pašino turbe, Mala kapija Gornjeg grada, Kralj kapija, Spomen ploča odbrane od Turske, Defterdarova Kapija, Spomenik despotu Stefanu Lazareviću, Despotova kapija sa Dizdarevom kulom, Kompleks Zindan kapije i Leopoldova kapija.

U Donjem gradu se u srednjem veku nalazilo gradsko naselje sa kućama, crkvama, trgovima i pijacom. Jedan deo je zauzimala i luka za trgovačke i ratne brodove. Ulaz u luku je tokom opsada zatvaran lancem. Današnje zelene površine u Donjem gradu pokrivaju bogat materijal za neka buduća arheološka istraživanja. Skoro svi objekti koji su postojali u Donjem gradu su srušeni ili spaljeni u raznim osvajanjima i bombardovanjima grada. U Donjem gradu nalaze se: Kula Nebojša, Veliki barutni magacin (Barutana ), Crkva Ružica, Crkva Svete Petke, Kosturnica branilaca Beograda, Jakšićeva kula, Amam – staro tursko kupatilo, Vidin kapija, Kapija Karla VI, Vojna kuhinja i Bastion Svetog Jakova.

Park Kalemegdan je uređen krajem 19. veka na brisanom prostoru između Beogradske tvrđave i gradskog naselja koji je služio da se osmotri neprijatelj, a tu je takođe bila i pijaca robova i gubilište u osmansko doba. U parku se nalaze: Beo Zoo Vrt, Spomenik zahvalnosti Francuskoj, Paviljon Cvijeta Zuzorić, Spomen obeležje predaje ključeva, Fontana Ribar, Muzički paviljon, Malo i Veliko Stepenište, Grobnica narodnih heroja, Japanska česma, Mali Kalemegdan, Skulptura Genije smrti, Fontana Buđenje, Skulptura Umorni borac, Skulptura Partizan sa decom, Spomenik Branku Radičeviću, Spomen-bista Marku Miljanovu, Spomen - bista Jaši Prodanoviću, Spomen - bista Jovanu Skerliću, Spomen - bista Jovanu Subotiću, Spomen - bista Ivanu Goranu Kovačiću, Spomen - bista Jovanu Gavriloviću, Spomen - bista Đuri Daničiću, Spomen - bista Vojislavu Iliću, Spomen - bista Đuri Jakšiću, Spomen - bista Simeonu Roksandiću, Spomen - bista Janku Veselinoviću, Spomen - bista Milošu Crnjanskom, Spomen - bista Milošu N. Đuriću, Spomen - bista Borisavu Stankoviću, Spomen - bista Aleksi Šantiću, Spomen - bista Jovanu Dučiću; Spomen - bista Kosti Taušanoviću; Spomen - bista Stevanu Mokranjcu; spomen - bista Radoju Domanoviću.